Wiersze na orkiestrę - fragmenty

Poniżej zaprezentowane są fragmenty wiersz na orkiestrę Tomasza Matuszewskiego.

 

Flet

Flet to instrument powszechnie znany,
Wielu się na nim uczyć musiało.
W szkołach przeróżne brzmiały melodie,
Za nie oceny się dostawało.

Pomimo swojej popularności,
Flet prosty w szkołach jest głównie znany,
A na koncertach i w filharmonii,
Flet zaś poprzeczny jest używany.

Ten pierwszy dziurki ma do zakrycia,
W tym drugim klapki wciskać należy.
Obydwa brzmienie mają łagodne,
Lecz od flecisty piękno zależy.

...


Fortepian

Stoisz na scenie wielki fortepianie,
Ściągając rzesze spragnionych słuchaczy.
Wdzięki twych dźwięków pieszczą uszy wielu
Wybrednych, zwykłych też chleba zjadaczy.

Czarnych i białych osiemdziesiąt osiem
Klawiszy zawsze do pracy gotowych
Masz w swej bogatej palecie do usług
Palców tak zwinnych i często zmysłowych.

Potężna, kształtna jest twa obudowa
Rezonansowym pudłem ta się zowie.
Przenosi dźwięki i piękną harmonię,
To, czego serce ustami nie powie.

Tryle, akordy, crescenda, rubata,
Gamy, pasaże, synkopy, oktawy.
Arcybogate spektrum stylistyczne
Wymaga wielkiej od pianisty wprawy.

...


Gitara

Sentymentalnie grę na gitarze
Niejeden adept muzycznej sztuki
Wspomina często po latach wielu
Gdy struny zrywał podczas nauki.

Nie zawsze czysto akordy brzmiały,
A zwłaszcza F-dur na progu pierwszym,
Struny brzęczały, lecz z każdą chwilą
Było wrażenie, że jest się lepszym.

Wszelkie arpeggia, glissanda, tryle,
Tak flażolety, jak i tremolo
Sprawiają często, że po ćwiczeniu
Mniej wprawnych palce naprawdę bolą.

...


Harfa

Jesteś wśród jednych z najstarszych na świecie,
Siedem tysięcy lat temu cię znano.
Byłaś natchnieniem dla wielu poetów,
W starożytności już cię podziwiano.

Z gracją i dumą prężysz swe struny,
Których zazwyczaj jest czterdzieści siedem.
Do tego jeszcze masz siedem pedałów,
Muzyk zaś zawsze jest tylko jeden.

Jak więc rozpoznać wśród gąszczu wielkiego
Struny, by harfiarz mógł trafić w nie celnie?
C jest czerwone, a F zawsze czarne,
O tym należy pamiętać oddzielnie.

...


Instrumenty perkusyjne

Rytm to muzyki ważny element,
Organizuje utwór czasowo.
Raz jednostajny, raz z akcentami,
Można go wyczuć, tupiąc miarowo.

Rytmu pilnują zaś instrumenty,
Które się zowią perkusyjnymi.
W klasyce, jazzie czy też metalu
Bezdyskusyjnie są niezbędnymi.

Rola ich wielka: tworzą pulsację,
Wzmacniają często orkiestry brzmienie.
Niejednokrotnie bywają także
Kolorystycznym jej dopełnieniem.

...


Kontrabas

Niektórzy mówią o kontrabasie,
Że przypomina skrzypce olbrzymie.
Choć jego wielkość ma coś z osiłka,
Na świecie z basu miękkiego słynie.

Solista grając zazwyczaj stoi,
Ale w orkiestrze inna zasada.
Muzyk dostaje stołek wysoki
I swoim smyczkiem mistrzowsko włada.

Wśród instrumentów grupy smyczkowej
Jako jedyny ma strój kwartowy.
Cztery w nim struny, choć czasem piąta
Gra jeszcze niższy bas dodatkowy.

Te grube struny na gryfie całym
Palcom stawiają ostre wymogi.
Muszą być silne, celnie w dźwięk trafiać.
To nie gitara, gdzie mamy progi.

...


Klarnet

Klarnet jest w grupie dętych drewnianych,
Razem z fletami i obojami,
A pojedynczy stroik go stawia
W rzędzie z różnymi saksofonami.

By zagrać na nim, złożyć go trzeba,
Baryłka łączy korpus z ustnikiem.
Instrument kończy czara głosowa,
Ustnik zaś łączy się ze stroikiem.

Klarnet brzmieniowo jest elastyczny,
Zlewa się barwą z instrumentami:
I z blaszanymi, i smyczkowymi,
I z drewnianymi, swymi kumplami.

...


Organy

Król instrumentów jak lew w świecie zwierząt
Wnętrza ozdabia świątyń, filharmonii.
W potędze brzmienia i innych aspektach
Nic nie jest lepsze, nic ich nie dogoni.

Rozpiętość skali dźwięków jest ogromna,
Usłyszeć można dziesięć oktaw prawie.
Oko doceni prospekt piszczałkowy,
Umiejscowiony zwykle w głównej nawie.

Głośnością, brzmieniem i barw odmianami
Nawet nad wielką orkiestrą górują.
I, co ciekawe, gra na nich wyłącznie
Jedna osoba, zaś inni wtórują.

I wszystkie cztery kończyny są w ruchu,
Muskając liczne klawisze, pedały,
A pięciolinii są aż trzy systemy
Tak, by organy bogactwo oddały.

...


Puzon

Puzon to trąbki dość bliski krewny,
Choć w nieco niższym rejestrze grywa.
Rozpoznać może go nawet laik,
Gdy suwak z wnętrza się wydobywa.

Nowsze puzony są z wentylami,
Tak jak u trąbki, czy też u tuby.
Ale w istocie suwak to sprawia,
Że to dla wielu instrument luby.

U puzonisty palce nie grają,
Długa prawica tylko się liczy.
Wydobyć dźwięki w siódmej pozycji,
Ten problem głównie młodych dotyczy.

...


Saksofon

Sax wynalazcą jest saksofonu,
A dzieło jego bez pierwowzorów.
Bywał natchnieniem dla romantyków
I zdobił takty licznych utworów.

Chociaż w orkiestrze stałego miejsca
Nikt mu niestety nie rezerwował,
To jednak Ravel, Gerschwin czy Wagner
Nim na poważnie się fascynował.

Kształtem literę "S" przypomina,
Lecz odwrócone - lustra odbicie.
Tak więc niejeden patrząc na niego,
Wnet się rozmarzy, westchnie w zachwycie.

...


Skrzypce

Instrument mały, lecz całkiem donośny,
Wysoki rejestr opanował cały.
Zgrabny, subtelny, co więcej, przenośny,
W solowym brzmieniu jest wręcz doskonały.

Jest doceniany przez filharmoników
I przez górali w kapeli ludowej.
Ave Maria też pięknie wyśpiewa
Czy na cmentarzu, czy w sali balowej.

Lecz, żeby skrzypce wydały swe dźwięki,
Smyczkiem po strunach przejechać należy,
Lub pizzicato palcami wydobyć.
Kto nie próbował, na słowo niech wierzy.

...


Trąbka

Jest to instrument dęty blaszany,
Gdzie trzeba forte, chętnie rozbrzmiewa,
Mile widziany jest też wśród grobów,
Brzmieniem dostojnym powagę wlewa.

Mosiężna czara i trzy wentyle
Oraz powietrza strumień niemały
Starczą, by z tego drobnego cacka
Potężne dźwięki słyszeć się dały.

Trzech tylko palców trębacz używa:
Duży, serdeczny i wskazujący,
A pozostałych siedem zaś spełnia
Charakter stricte towarzyszący.

Zanim ustnika smak poczujemy,
Na spirometrze rozgrzać się trzeba,
Z płuc długą serię wykonać przedęć,
By głośne dźwięki szły aż do nieba.

...


Trudny wybór

Pewnego razu Jaś postanowił,
Że sobie kupi instrument nowy.
Nie rozmyślając, poszedł do sklepu,
W którym miał wybór nietuzinkowy.

Kiedy sprzedawca spytał, co podać,
Jaś odpowiedzi mu nie udzielił.
Wahał się, chrząkał, długo rozmyślał,
Aż wreszcie gotów, rzec się ośmielił.

Może gitarę bym sobie kupił?
Wielu kolegów na niej pogrywa.
Choć z drugiej strony, palce ich bolą,
Gdy mocniej zagram, struny pozrywam.

To może skrzypce? - rzecze sprzedawca.
Nie, skrzypce trudne i nie ma progów.
Skąd ja mam wiedzieć, gdzie palcem trafić?
Poza tym smyczek, nie szukam wrogów.

...


Waltornia


Róg i waltornia to synonimy,
Lecz tylko pierwszy skojarzy każdy,
W myśliwskich kręgach dobrze jest znany,
Gdy sygnał głośny, łowca odważny.

Choć róg myśliwski nie ma wentyli,
Wydobyć kilka dźwięków pozwala.
Niegdyś na wojnach go używano,
Dziś w polowaniach ducha rozpala.

U Wyspiańskiego cham go posiadał,
U Mickiewicza Wojski nań grywał,
A u Tolkiena Wielki Róg dźwiękiem
Wszelkich przyjaciół zewsząd przyzywał.

...


Wiolonczela

Instrument zgrabny, kształtny, powabny,
Przed kontrabasem w orkiestrze grywa,
Cztery ma struny w kwintach strojone,
Swą melancholią serca porywa.

Wiolonczelista gra na siedząco
I kolanami pudło otacza,
Stawia instrument na długiej nóżce,
Smyczkiem zaś zwinnie łuki zatacza.

Zapis nutowy jest dość bogaty,
Bo aż w trzech kluczach czytać należy:
Wiolin, basowy i tenorowy,
Lecz od utworu wszystko zależy. 

...

Dodano produkt do koszyka.